វត្តពុទ្ធសាសនាមួយ កំពុងបញ្ចេញរូបរាង នៅតំបន់ឈូងសមុទ្រ

ផ្នែកទីបី

គម្រោងសាងសង់នៅវត្តខ្មែរកម្ពុជាក្រោម កំពុងតែបន្តការរីកចម្រើនទៅមុខយ៉ាងសកម្ម នៅលើគ្រប់ផ្នែកការងារទាំងអស់ ខាងផ្នែកតុបតែងដំបូល យើងបានចូលមកដល់ដំណាក់កាលកំពុងលាបពណ៌ ស្របគ្នានឹងក្បាច់ជួរជើងជញ្ជាំងក៏កំពុងត្រូវបានដំឡើងផងដែរ ។ ចំណែកខាងព្រះវិហារឯណោះវិញ ក្រឡាពណ៌ក្បឿងប្រក់នៅលើដំបូលក៏កំពុងបង្ហាញអត្តសញ្ញាណនៃទីសក្ការៈឲ្យកាន់តែលេចធ្លោឡើង ។ ក្នុងផ្នែកវិវឌ្ឍនៅលើការងារបញ្ចប់ទាំងនេះ បានបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរដ៏សំខាន់មួយក្នុងដំណើរការសាងសង់ ។

អត្ថបទនេះគឺជាផ្នែកទី ៣ នៃលំដាប់ថ្នាក់ឯកសារសាងសង់ រៀបចំឡើងក្រោមកិច្ចសហការរវាងក្រុមស្ថាបត្យកម្ម អែនឌ្រូម៉ាន់ និងមូលនិធិពុទ្ធសាសនាខ្មែរ (Andrew Mann Architecture (AMA) and A Khmer Buddhist Foundation)

 
 

អំពីការតុបតែងគ្រឿងពណ៌

ផ្នែកគ្រឿងពណ៌ យើងបានរៀបកន្លែងមួយសម្រាប់ឲ្យក្រុមការងារតុបតែងបង្ហើយក្បាច់ចុងសំយ៉ាប (រងស្បូវ) មុននឹងលើកដំឡើង ។ ​គ្រឿងបំពាក់នៅចុងសំយ៉ាបបន្ទះរងស្បូវ ត្រូវតម្រៀបចេញដើម្បីឲ្យការលាបពណ៌ប្រព្រឹត្តទៅបានរលូន នឹងសមាមាត្រពណ៌មានភាពស្របគ្នាទាំងស្រុង ។

 
 
 
 

ក្នុងការលាបពណ៌ គឺយើងយកពណ៌ក្រហមធ្វើទ្រនាប់បាតក្រោម ។ បន្ទាប់មកទើបយើង លាបពណ៌មាសជាជាន់ៗ រហូតទាល់តែសព្វកន្លែង ដរាបឃើញភ្លឺថ្លារលោងបែបលោហៈ ។ ជំនួសឲ្យការគ្របដណ្តប់ផ្ទៃទាំងមូលដោយពណ៌មាស ជាងថ្នាំពណ៌បានរក្សាទុកផ្នែកខ្លះសម្រាប់លាបរំលេចពណ៌ក្រហម ដើម្បីលើកទ្រង់ទ្រាយក្បាច់​ចម្លាក់ឲ្យលេចធ្លោឡើង នឹងអាចមើលពីចម្ងាយខាងក្រោមទៅឃើញក្បាច់បានច្បាស់ ។

 
 
 
 

កិច្ចការនេះ ពាក់ព័ន្ធនឹងការសិក្សា ពិគ្រោះយោបល់ ការកែតម្រូវជាបន្តបន្ទាប់ ។ អ្នកជំនាញខាងតុបតែងត្រូវសិក្សាពីលំនាំសិល្បៈខ្មែរ និងបំប្លែងជាវិធីសាស្ត្រដែលអាចជួយឲ្យក្រុមការងារនៅការដ្ឋានសំណង់បានយល់ច្បាស់ ហើយធ្វើបានត្រឹមត្រូវតាមទម្រង់ដើមរបស់រចនាបថក្បាច់ខ្មែរ ។ ក្នុងដំណាក់កាលដំបូង ក្រុមការងារបានចាប់ផ្តើមដោយការសាកល្បងផ្គុំពិសោធន៍ រកបច្ចេកទេសក្នុងផ្នែកតូចសិន រួចហើយទើបពង្រីងទៅកាន់ទ្រង់ទ្រាយធំទាំងមូលតែម្តង ។

 

WKKK III (Web)-19.jpg
 

អំពីក្បាច់រចនា

នៅតាមបណ្តោយជញ្ជាំងព្រះវិហារ ក្បាច់ជើងជញ្ជាំងកំពុងត្រូវបានលើករៀបបំពាក់ចូលដោយរៀបរយ និងខាត់សម្រិតសម្រាំងបំពេញជុំវិញបរិវេណជញ្ជាំងព្រះវិហារទាំងមូល ។​

ក្បាច់នៅតាមជើងជញ្ជាំងនេះដែរគឺយើងយកតាមលំនាំ ប្រព័ន្ធតុបតែងដ៏សំខាន់មួយនៃស្ថាបត្យកម្មខ្មែរពីបុរាណ ។ លំនាំនេះ គឺយើងបានទាញយកឥទ្ធិពលមកពីប្រាសាទបន្ទាយស្រី នៃសតវត្សរ៍ទី ១០ ដែលល្បីល្បាញខាងភាពល្អិតល្អន់ និងភាពបរិសុទ្ធនៃសិល្បៈចម្លាក់របស់ខ្មែរ ។ ប្រាសាទបន្ទាយស្រី ទទួលបានការគោរពថាជា « មុក្តាភ័ណ្ឌនៃសិល្បៈខ្មែរ » ដោយសារទំហំតូច ប៉ុន្តែលម្អដោយលំនាំស្មុគ្រស្មាញ និងជាកំពូលស្នាដៃមួយនៃសិល្បៈខ្មែរបុរាណ ។

សមាសធាតុនៃផ្ទាំងចម្លាក់ត្រូវបានផលិត នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ហើយដឹកជញ្ជូនមកកាន់ ទីក្រុងសានហូស្សេ សម្រាប់រៀបដំឡើង ។ ការមកដល់របស់ផ្ទាំងចម្លាក់ទាំងនោះ បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ និងការចែករំលែកបេតិកភ័ណ្ឌចំពោះគម្រោងសំណង់វត្តខ្មែរកម្ពុជាក្រោមនេះ ។

 

WKKK III (Web)-14.jpg
 

ដំបូលព្រះវិហារ

កិច្ចការផ្នែកដំបូលបានប្រព្រឹត្តទៅជាបន្តបន្ទាប់ច្រើនខែមកហើយ ។ បន្ទាប់ពីយើងបានបញ្ចប់ដំបូលអគារឧបដ្ឋានសា លាមក ការយកចិត្តទុកដាក់បានផ្លាស់មកកាន់ដំបូលព្រះវិហារវិញ ។ ដំបូលវិហារបែបស្ថាបត្យកម្មខ្មែរមានលក្ខណៈទ្រេតខ្លាំង និងប្រើបន្ទះក្បឿងច្រើន ដែលជាធាតុមួយដ៏សំខាន់បង្កើតអត្តសញ្ញាណឲ្យអគារទាំងមូល ។ នៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រនៀ រចនាបថនេះកម្រមានណាស់ វាធ្វើឲ្យព្រះវិហារមានសភាពលេចធ្លោ និងប្លែកភ្លាមឡើងមួយរំពេច ។

វិធីប្រក់ក្បឿងដំបូលយើងបានយកលំនាំគំរូបែបស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ ទាំងទ្រង់ទ្រាយ និងពណ៌របស់ក្បឿង ។ លំនាំរាងជ្រុងពេជ្រ និងស្រកានាគ ដែលជាសត្វទេវកថាក្នុងវប្បធម៌ខ្មែរ ដែលគេជឿថាជាអ្នកការពារព្រះធម៌ និងស្ថានទីបរិសុទ្ធសម្រាប់គោរពបូជា ។

ចំណែកពណ៌ទាំងឡាយនេះ ក៏មានន័យជានិមិត្តរូបជ្រាលជ្រៅណាស់ដែរ ៖ ពណ៌លឿង តំណាងឲ្យការត្រាស់ដឹង ពណ៌ខៀវតំណាងឲ្យសន្តិភាព និងការណែនាំ ខណៈពេលពណ៌បៃតងបង្ហាញពីភាពរួបរួម និងសុខសាន្ត ។ លំនាំ និងពណ៌ទាំងនេះ ជួយបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណអគារ ថាជាបូជនីយដ្ឋាន ជាសញ្ញានៃស្ថានទីសក្ការៈសម្រាប់សហគមន៍ ។

 
 

បរិវេណទីធ្លា ចាប់ផ្តើមបង្ហាញរូបរាង

ដើមផ្កាឈ្មោះម៉ាក់ណូលៀ (magnolia trees​) ត្រូវបានដាំជាជំហានដំបូងនៃផែនការទេសភាពសួនច្បារ ។ ដើមឈើប្រភេទផ្កាមានក្លិនក្រអូប និងមានប្រវត្តិយូរអង្វែងនៅក្នុងបរិវេណវត្តព្រះពុទ្ធសាសនា និងជាពិសេសនៅតំបន់ភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយមានទាក់ទងទៅនឹងការបូជា និងការប្រតិបត្តិធម៌ប្រចាំថ្ងៃផងដែរ ។ ការជ្រើសរើសដើមផ្កា ម៉ាក់ណូលៀ បង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់គិតគូរយ៉ាងល្អិតល្អន់បំផុតរបស់ក្រុមការងារ ។

 
 
 
 

ចំណែកការងារចាក់ប៉េតុងបានចូលមកដល់សួនច្បារសមាធិ និងទីធ្លាជុំវិញនោះដែរហើយ ។ ក្រឡាផ្ទៃទាំងនេះ នឹងបង្កើតបានជាផ្លូវដើរ ទីធ្លាសម្រាក និងទីប្រជុំជន និងជាប្រភពភ្ជាប់បរិវេណទាំងមូលឲ្យក្លាយជាទីមានសមាសភាពជាប់គ្នាតែមួយ ។

 
 
 
 

ប្រព័ន្ធលូបង្ហូរទឹកត្រូវបានដំឡើងនៅកន្លែងសំខាន់ៗ ហើយកម្ពស់ដីក៏ត្រូវបានរៀបចំយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន ដើម្បីធានាឲ្យទឹកហូរទៅតាមទិសដៅត្រឹមត្រូវ ។ ទោះបីជាផ្នែកការងារនេះមិនបញ្ចេញឲ្យឃើញក្រោយពេលបញ្ចប់ក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែវាមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការរក្សាប្រសិទ្ធិភាពនៃទីតាំងសម្រាប់រយៈពេលវែងតទៅថ្ងៃមុខ ។

 
 

ដំណាក់កាលជិតបញ្ចប់

ក្រុមការងារកំពុងឈានចូលដល់ដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃការបិទផ្ទៃខាងក្នុង ។ ទព្វសម្ភារៈ សម្រាប់ទប់ចំហាយធាតុ ក្តៅ-ត្រជាក់ត្រូវបានបំពាក់រួចរាល់ហើយ រីឯផ្ទៃជញ្ជាំងក៏កំពុងមកដល់ផ្នែកខាត់សំអាតបញ្ចប់ផ្ទៃបាតទ្រាប់ពីក្រោមហើយដែរ ។

ដំណាក់កាលនេះ ទាមទារការយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែខ្ពស់ ពីព្រោះក្រោយពីការបិទជញ្ជាំង ប្រសិនបើមានការកែប្រែ ឬថែមថយផ្នែកណាមួយនៃសំណង់ ឬត្រូវការបើកច្រកណាមួយនោះ នឹងនាំឲ្យមានការលំបាកកាន់តែច្រើន ។

 

WKKK III (Web)-5.jpg
 

ទស្សនវិស័យថ្ងៃមុខ

ការដ្ឋានទាំងមូលកំពុងតែឈានសន្សឹមៗ ចូលទៅកាន់ដំណាក់កាលថ្មី ដ៏មានសារៈសំខាន់ និងគួរឲ្យរំភើប ។ លក្ខណៈលម្អិត និងផ្នែកបញ្ចប់នានា នឹងបន្តបង្ហាញកាន់តែច្បាស់ក្នុងខែខាងមុខនេះ ។ សូមអញ្ជើញសាធារណៈជនបន្តតាមដាន និងគាំទ្រដំណើរការរបស់គម្រោងនេះរហូតដល់ទីបញ្ចប់ ។